About this podcast
Umsjónarmaður spjallar um hvaðeina milli himins og jarðar, oft af sögulegu tagi, les forvitnilega texta úr ýmsum áttum, bæði íslenska og erlenda, og reynir af öllum mætti að hafa ofan af fyrir hlustendum þá klukkustund sem þátturinn stendur. Umsjón: Illugi Jökulsson.
Episodes
The newest 50 of 290 episodes
- Karvel Ögmundsson 2 · 50 min · Episode 290Framhald af síðasta þætti. Hér segir einkum frá kynnum hins unga Karvels af hestum og lesnar bæði mögnuð frásögn af hrossasmölun sem hann tók þátt í á barnsaldri þegar vana átti…
- Karvel Ögmundsson 1 · 50 min · Episode 289Karvel Ögmundsson (1903-2005) var sjómaður, útgerðarmaður og allrahanda athafnamaður. Hann skrifaði æviminningar í þremur bindum og í þessum þætti segir frá bernskudögum hans…
- Ódysseifskviða 14 - Heim til Íþöku · 50 min · Episode 288Hér les umsjónarmaður 13. kafla Ódysseifskviðu. Alkinos konungur Fæeka hjálpa Ódysseifi að komast loksins, loksins heim til Íþöku. Hann er borinn sofandi í land en þá birtist…
- Æska Svetlönu Stalín 4 - Einmanaleg bernskuár · 50 min · Episode 287Framhald af síðasta þætti. Hér segir frá því þegar móðir Svetlönu er fallin frá og Stalín á að annast uppeldi Svetlönu og bróður hennar en kemur því æ meira yfir á sístækkandi…
- Æska Svetlönu Stalín 3 - Hörmuleg brotthvarf móður hennar · 50 min · Episode 286Eftir fjögurra ára hlé gluggar umsjónarmaður aftur í æskuminningar Svetlönu, einkadóttur Stalíns, einræðisherra Sovétríkjanna. Hér segir einkum frá því þegar Svetlanda missti…
- Jón Steingrímsson og kolakláfar 1 · 50 min · Episode 285Jón Steingrímsson var sonur Steingríms Matthíassonar sem margoft hefur komið við sögu í Frjálsum höndum. Hann reyndist ekki vera síður skemmtilegur minningahöfundur en faðir hans…
- Reykjavík og nágrenni um 1800 · 50 min · Episode 284Við lok 18. aldar var ástand lands og þjóðar með versta móti en jafnframt var að hefjast margvíslegt umbótastarf. Embættismenn ræddu landsins gagn og nauðsynjar, skáldin kváðu…
- Sögur Chekhovs 3: Lyfsalafrúin, Það var þá hún, Rökkur, Loforð og efnir · 50 min · Episode 283Þriðji þátturinn þar sem lesnar eru nokkrar af þeim fyrstu smásögum eftir Anton Chekhov sem birtust í íslenskum fjölmiðlum og smásagnasöfnum. Þessar fjórar sögur þýddi Brynjólfur…
- Sjókonan Þorbjörg Kolka · 50 min · Episode 282Hjálmar Jónsson í Bólu - öðru nafni skáldið Bólu-Hjálmar - skrifaði ýmsa þjóðsagna- og þjóðlífshætti og hér verður lesinn þáttur hans um Þorbjörgu Kolku, konu sem á að hafa verið…
- Ódysseifskviða 13 - Sírenurnar, Skylla og Kabarydís, · 50 min · Episode 281Hér segir af því Ódysseifur og félagar hans sigla heimleiðis frá eyju Kirku eftir að hafa heimsótt land hinna dauðu og fyrst liggur leið þeirra framhjá sírenunum, dísum sem seyða…
- Jón Arason hálshöggvinn - þrisvar · 1 h 0 min · Episode 2807. nóvember 1550 voru Jón Arason biskup á Hólum og synir hans Björn og Ari líflátnir í Skálholti. Þrír íslenskir skáldsagnahöfundar hafa lýst aftökunni í verkum sínum, Torfhildur…
- Ódysseifskviða 12 - Í landi dauðans · 50 min · Episode 279Hér er lýst för Ódysseifs og félaga til heljar. Hinir daufu draugar í dauðramannalandinu ganga hver af öðrum fyrir Ódysseif og hann spyr spámanninn Tíresías um hvernig framhaldið…
- Norman Lewis 6 - Sovéskir stríðsfangar afhentir Stalín · 50 min · Episode 278Breski dátinn Norman Lewis var í setuliði Breta í Napólí 1943-1944. Áður hefur verið lesið úr stórmerkilegum og skemmtilegum endurminningum hans í Frjálsum höndum. Nú segir hann…
- Árni Thorsteinsson · 50 min · Episode 277Árni Thorsteinsson tónskáld var sonur Árna Thorsteinssonar landfógeta og bróðursonur Steingríms Thorsteinssonar skálds og rektors í Reykjavík og ólst upp í bænum fyri aldamótin…
- Trippa-Sigga 3: Hestakona verður til · 50 min · Episode 276Þriðji þáttur úr endurminningum Jónu Sigríðar Jónsdóttur, Ein á hesti, þar sem hún segir frá ævi sinni. Í þessum þætti er Jóna Sigríður komin um þrítugt og hefur fengist við…
- Bjarni Brandsson og sjóferðasögur hans 2 · 50 min · Episode 275Framhald af síðasta þætti. Hér er áfram lesið úr viðtali Vilhjálms S. Vilhjálmssonar við Bjarna Brandsson sjómann sem nú segir m.a. frá því er hann kom úr siglingu haustið 1918…
- Bjarni Brandsson og sjóferðasögur hans 1 · 50 min · Episode 274.Vilhjálmur S. Vilhjálmsson blaðamaður á Alþýðublaðinu var kunnur fyrir fjölda merkilegra viðtala við alþýðufólk. Hér er gluggað í magnað samtal hans við Bjarna Brandsson sjómann…
- Jósef á Svarfhóli 2 · 50 min · Episode 273Annar þáttur þar sem lesið er úr minningum Jósefs Björnssonar (1878-1964) var lengst af bóndi á Svarfhóli í Borgarfirði. Leitað er fanga í bókinni Æskustöðvar þar sem hann segir…
- Ódysseifskviða 11 - Í höll hinnar göldróttu Kirku · 50 min · Episode 272Hér segir áfram frá tilraunum Ódysseifs og manna hans til þess að komast heimleiðis. Nú liggur leiðin meðal annars til eyjar þar sem hin mjög svo viðsjála Kirka býr og reynist…
- Jósef á Svarfhóli 1 · 50 min · Episode 271Jósef Björnsson (1878-1964) var lengst af bóndi á Svarfhóli í Borgarfirði. Hann var sveitastólpi mikill en í bókinni Æskustöðvar (1954) fjallaði hann fyrst og fremst um foreldra…
- Skjaldbökur, sporðdrekar og furðulegt fólk · 50 min · Episode 270Enski náttúrufræðingurinn og rithöfundurinn Gerald Durrell (1925-1995) skrifaði æskuminningar um undir nafninu Fjölskylda mín og fleiri dýr. Þar lýsir hann á bráðskemmtilegan…
- 40 ára afmælisþáttur: Hvað ef ...? · 50 min · Episode 269Þessi þáttur er fluttur um það bil sem 40 ár eru frá því fyrsti þáttur Frjálsra handa var sendur út. Sá þáttur fjallaði um "hið sögulega ef" - það er að segja hvað hefði breyst…
- Stefan Zweig og Veröld sem var 6 - Kynlíf í Vínarborg · 50 min · Episode 268Umsjónarmaður las á síðasta ári margvíslegt efni úr Veröld sem var, æviminningabók Stefans Zweigs sem jafnframt er mögnuð samtímalýsing á árunum fyrir fyrri heimsstyrjöld í…
- Þýskur kafbátur birtist á ytri höfninni · 50 min · Episode 26719. september 1939 birtist þýskur kafbátur óforvarandis á ytri höfninni í Reykjavík. Síðari heimsstyrjöldin var þá nýhafin og þýskir kafbátar farnir að láta að sér kveða á…
- Ódysseifskviða 10 - Viðureign við Kýklópa · 50 min · Episode 266Nú dregur heldur betur til tíðinda í Ódysseifskviðu því nú verður lesin ein allra frægasta frásögn kviðunnar, það er að segja þegar Ódysseifur og félagar hans lenda í klóm hinna…
- Hvað þáði krisintómurinn frá trúarbrögðum Persa 3 · 50 min · Episode 265Þetta er framhald af tveimur þáttum um páska þar sem fjallað var um trúarbrögð sem spámaðurinn Zaraþústra í Baktríu stóð á bak við um árið 1200 fyrir upphaf tímatals okkar…
- Séra Halldór Jónsson á Kleppi · 50 min · Episode 264Halldór Jónsson (1873-1953) var prestur að Reynifelli og tónskáld. Á efri árum veiktist hann á geði og þurfti að leggjast inn á geðspítalann Klepp um tíma. Frá því sagði hann svo…
- William Somerset Maugham 1 - Kirkjuþjónninn og hin opna gröf · 50 min · Episode 263Líkt og umsjónarmaður hafði áður lesið úr fyrstu smásögum Edgars Allans Poes og Antons Tsékovs er birtust á íslensku, þá leitar hann nú hófanna í smásagnasöfnum Williams…
- Trippa-Sigga 2: Lífið í Reykjavík · 50 min · Episode 262Öðru sinni er borið niður í ævisögu Jónu Sigríðar Jónsdóttur (1899-1997) sem jafnan var frá fullorðinsárum kölluð Trippa-Sigga. Nú segir frá unglingsárum hennar á Snæfellsnesi en…
- Ódysseifskviða 9 - Ástir á Ólympsfjalli · 50 min · Episode 261Í þessum kafla Ódysseifskviðu greinir enn frá veisluhöldum sem Ódysseifur er viðstaddur í höllu Fæeka. Þar flytur blinda skáldið Demódókus meðal annars heldur blautlegt kvæði um…
- Hestasögur eftir Þorgils gjallanda og Gest Pálsson · 59 min · Episode 260Gunnar Theódor Eggertsson hefur komist að því að Íslendingar séu að líkindum með þeim allra fyrstu sem skrifuðu dýrasögur á ofanverðri 19. öld. Þá er ekki átt við sögur þar sem…
- Hvað þáði kristindómurinn frá trúarbrögðum Persa? - 2 · 1 h 0 min · Episode 259Framhald af síðasta þætti; hér verður athygli einkum beint að sögu ríkjanna Ísraels og Júda frá 800-586 FT, greint frá því hvað þau áttu sameiginlegt og hvað var ólíkt í…
- Hvað þáði kristindómurinn frá trúarbrögðum Persa? · 50 min · Episode 258Í þessum páskaþætti verður fjallað um uppruna hinna svokölluðu Zaraþústra-trúarbragða í Persíu. Þar segir frá ungum Baktríumanni sem gerbylti hugmyndum landa sinna um guðdóminn…
- Kropotkin fursti - 3 · 50 min · Episode 257Kropotkin fursti skrifaði rómaða sjálfsævisögu sem áður hefur verið gluggað í í Frjálsum höndum. Nú er hann kominn á táningsár og farinn að komast í kynni við hirðlífið í hinu…
- Ódysseifskviða 8 - Veisluhöld og íþróttir hjá Alkinosi · 50 min · Episode 256Nú er Ódysseifur gestur Alkinosar konungs Fæeka sem lofar honum aðstoð við að komast heim til sín. Ekki gerir kappinn þó uppskátt um hver hann er. Haldin er mikil íþróttakeppni…
- Trippa Sigga 1: Uppeldi á Snæfellsnesi · 50 min · Episode 255Hér verður gluggan í ævisögu Jónu Sigríðar Jónsdóttur (1899-1997) sem varð svo fræg fyrir hestamennsku og hestaferðir að hún var jafnan kölluð Trippa Sigga. Hér segir þó fyrst og…
- Anna á Moldnúpi, Ólafur Jóhann og Ásta vitlausa - 2 · 50 min · Episode 254Hér segir frá gagnrýni sem Anna á Moldnúpi ("fjósakona sem fór út í heim") setti fram á skáldsögu Ólafs Jóhanns Sigurðssonar, Fjallið og draumurinn, árið 1944. Hún taldi bókina…
- Anna á Moldnúpi, Ólafur Jóhann og Ásta vitlausa 1 · 50 min · Episode 253Árið 1944 gaf Ólafur Jóhann Sigurðsson út skáldsöguna Fjallið og drauminn sem hlaut yfirleitt mjög góða dóma, þótt sumir væru upp og ofan, t.d. dómur Halldórs Laxness. En ein…
- Kravténko og ógnarárið 1936 - 4 · 50 min · Episode 252Kravténko þarf að berjast á hæl og hnakka til að hverfa ekki inn í Gúlag-eyjaklasa Stalíns eða hreinlega vera tekinn af lífi þegar hreinsanir í Sovétríkjunum standa sem hæst.
- Kravténko og ógnarárið 1936 - 3 · 50 min · Episode 251Hreinsunaræði Stalín náði æ fastari tökum á sovésku samfélagi árið 1936. Viktor Kravténko segir frá örlögum ýmissa samstarfsmanna sinna og loks stendur hann sjálfur í eldlínunni.
- Kravténko og ógnarárið 1936 - 2 · 50 min · Episode 250Ógnir hreinsana Stalíns og hans manna færast æ nær Kravténko sem reynir að halda velli sem yfirmaður verksmiðjunnar í Nicopol. Allt í kringum hann falla jafnvel eldheitir…
- Kravténko og ógnarárið1936 - 1 · 50 min · Episode 249Úkraínumaðurinn Viktor Kravténko kom síðast við sögu í Frjálsum höndum haustið 2024 en þá var hann orðinn forkólfur í iðnframleiðslu þeirri sem stjórn Stalíns hrinti af stokkunum…
- Ódysseifskviða 7 - Násíka prinsessa fer að þvo þvott · 50 min · Episode 248Enn er litið í Ódysseifskviðu og borið niður í sjöttu kviðu. Nú er Ódysseifur kominn í land Fæaka og hittir fyrir prinsessuna Násíku sem hefur farið að boði guðanna til að þvo…
- Höskuldur Jónsson, Bólu-Hjálmar og Eyvindur duggusmiður · 50 min · Episode 247Hér lýkur að segja frá Höskuldi Jónssyni, sem Bólu-Hjálmar skrifaði um, en síðan er gluggað í frásögn Hjálmars af Eyvindi Jónssyni bónda og smið á 17. öld en hann var sérlega…
- Höskuldur Jónsson og Bólu-Hjálmar 2 · 50 min · Episode 246Áfram er gluggað í magnaða frásögn skáldsins Bólu-Hjálmars um ævi Höskuldar Jónssonar bónda og sjómanns sem bjó á Siglufirði og í nágrannasveitum á fyrri hluta 19. aldar. Eftir…
- Höskuldur Jónsson og Bólu-Hjálmar 1 · 50 min · Episode 245Í þættinum er gluggað í frásögn sem skáldið Bólu-Hjálmar ritaði eftir Höskuldi Jónssyni bónda, vinnumanni og sjómanni sem lýsir lífsbaráttunni í upphafi 19. aldar, þar á meðal…
- Sálarlíf konunnar 1 · 50 min · Episode 244Aðalbjörg Sigurðardóttir var ein best menntaða kona á Íslandi á fyrri hluta 20. aldar og skrifaði margt, meðal annars um réttindi kvenna. En viðhorf hennar voru þó líka barn síns…
- Fjalla-Bensi 1 · 50 min · Episode 243Aðventa eftir Gunnar Gunnarsson er orðin hin eina sanna jólasaga Íslendinga en þar er byggt á frásögn af eftirleit sem Benedikt Sigurjónsson (Fjalla-Bensi) fór í 1925. Í þessum…
- Kropotkin fursti 2 · 50 min · Episode 242Lesið er úr hinni frægu sjálfsævisögu stjórnleysingjans Kropotkins fursta og nú einkum um þau ár þegar hann er að vaxa úr grasi og byrja að átta sig á samfélaginu sem hann býr í…
- Ódysseifskviða 6 - Ódysseifur kemur til sögu! · 50 min · Episode 241Áfram heldur umsjónarmaður að lesa úr þýðingu sinni á Ódysseifskviðu Hómers. Eftir að fylgst hefur verið með Telemakkusi Ódysseifssyni í fyrstu köflum kviðunnar, þá kemur nú…







